Μας λένε ότι είμαστε σε πόλεμο

Ο Clive Staples Lewis (29/11/1898 - 22/11/1963) ήταν Βρετανός συγγραφέας και θεολόγος. Κατείχε ακαδημαϊκές θέσεις στην αγγλική λογοτεχνία τόσο στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (Magdalen College , 1925–1954) όσο και στο Πανεπιστήμιο Cambridge (Magdalene College, 1954–1963). Είναι πιο γνωστός για τα έργα μυθοπλασίας του, ειδικά για το "The Screwtape Letters", το "The Chronicles of Narnia(Το Χρονικό της Νάρνια)" και το "Space Trilogy", καθώς και για τα μη μυθοπλαστικά του χριστιανικά απολογητικά του έργα, όπως το "Mere Christianity", "Miracles" και το "Problem of Pain" .

C.S.LEWIS 

- του David Robertson 

Μας λένε ότι είμαστε σε πόλεμο. Eτσι νοιώθω κι εγώ, καθώς ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας έκλεισε ή υπολειτουργεί. Στους πολίτες επιβάλλονται πολεμικοί περιορισμοί και η κατάσταση αλλάζει από μέρα σε μέρα.

Ο C.S. Lewis αντιμετώπιζε μια παρόμοια αλλά βαρύτερη κατάσταση όταν το φθινόπωρο του 1939 ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος, και βρέθηκε να κηρύττει στην Οξφόρδη στους φοιτητές του Πανεπιστημίου. Αυτό το κήρυγμα εξακολουθεί να έχει πολλά να μας διδάξει, πολλά που μπορούμε να εφαρμόσουμε στη δική μας κατάσταση. Ο Lewis ισχυρίζεται ότι πρέπει να έχουμε «βαθιά γνώση για το παρελθόν» - όχι γιατί το παρελθόν κρύβει κάτι το «μαγικό», αλλά γιατί δεν μπορούμε να μελετήσουμε το μέλλον χωρίς αυτό και χρειαζόμαστε κάτι με το οποίο να συγκρίνουμε τις τωρινές μας συνθήκες. 

«Ένας άνδρας που έχει ζήσει σε πολλά μέρη δεν είναι πιθανό να εξαπατηθεί από τα τοπικά λάθη του χωριού καταγωγής του. Ο λόγιος έχει ζήσει σε πολλές εποχές και επομένως σε κάποιο βαθμό είναι απρόσβλητος από τους καταρράκτες ανοησίας που ξεχύνονται από το τύπο και το μικρόφωνο της δικής του εποχής,» γράφει. 

Μπορεί κανείς απλά να μαντέψει τι θα έλεγε ο Lewis για το υπερβολικό πλήθος των πληροφοριών που εμφανίζεται ολόκληρο το εικοσιτετράωρο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και γενικά στο Διαδίκτυο! Έχουμε πολλά να μάθουμε από το παρελθόν. Το πρόβλημα είναι ότι οι ειδήσεις μας είναι γεμάτες προβλέψεις για το μέλλον, για τις οποίες δεν μπορούμε να ξέρουμε ποια θα πραγματοποιηθεί αλλά σίγουρα μας προκαλούν φόβο. Γνωρίζουμε στην πραγματικότητα πολύ λίγα. 

Ο Lewis ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος δεν δημιουργεί καινούργια κατάσταση. 

«Απλά επιδεινώνει την τωρινή ανθρώπινη κατάσταση σε σημείο που δεν μπορούμε πια να την αγνοήσουμε,» υποστηρίζει. 

Έχουμε την τάση να θεωρούμε ότι οι τωρινές συνθήκες είναι καινούργιες, και κατά μία έννοια έτσι είναι, επειδή εμείς προσωπικά δεν έχουμε ξαναζήσει κάτι τέτοιο. Αλλά δεν είναι η πείρα μας εκείνο που καθορίζει την πραγματικότητα. Ο Lewis μας θυμίζει ότι εμείς οι άνθρωποι πάντα ζούμε στην άκρη ενός γκρεμού και «η ανθρώπινη κουλτούρα πάντα ήταν αναγκασμένη να υπάρχει κάτω από τη σκιά γεγονότων απείρως πιο σημαντικών από τον εαυτό της».

Στο κήρυγμά του ο C.S.Lewis μας προειδοποιεί για τρεις κινδύνους όσον αφορά τη στάση μας, όταν αντιμετωπίζουμε καταστάσεις που προσομοιάζουν με αυτήν του πολέμου.

Ο πρώτος εχθρός είναι η έντονη συγκίνηση. Εκείνο το  αίσθημα που μας διακατέχει επειδή έχουμε μπλεχτεί τόσο πολύ στην καθημερινότητα της τωρινής κρίσης που δεν μπορούμε να σκεφτούμε τίποτε άλλο. Όταν οι δασικές πυρκαγιές εδώ στην Αυστραλία ήταν στο ζενίθ τους, έλεγχα την αpp (εφαρμογή) μου για να δω πόσες ήταν και τι συνέβαινε. Τώρα έχω ένα app για τον κορωνοϊό για να μπορώ να ελέγχω την εξάπλωση του ιού σ’ όλο τον κόσμο. Είναι πολύ εύκολο να παρασυρθείς και να αφοσιωθείς σε κάποια κρίση ώστε τίποτε άλλο να μην μπορεί να αγγίξει τη καρδιά σου και το νου σου. 

Ο δεύτερος εχθρός είναι η απογοήτευση. Για τον Lewis αυτό σημαίνει ότι δε θα έχουμε χρόνο να ολοκληρώσουμε τίποτα. Γιατί λοιπόν να μπούμε στον κόπο; Ποιος ο λόγος να σπουδάσουμε, να παντρευτούμε, να αρχίσουμε ένα καινούργιο πρόγραμμα, τη στιγμή που ζούμε σ’ ένα κόσμο σε κατάσταση κρίσης; Ο Χριστιανός έχει την απάντηση. Ξέρουμε ότι «υπό τον ήλιο» τα πάντα είναι δίχως νόημα. Αλλά ξέρουμε ότι υπάρχουν πιο πολλά στη ζωή απ’ όσα είναι «υπό τον ήλιο». Εμείς ατενίζουμε στο αιώνιο και έτσι εκτιμάμε το παρόν και εργαζόμαστε για το μέλλον. 

Ο τρίτος εχθρός είναι ο φόβος. Το βλέπω στα πρόσωπα των ανθρώπων που απομακρύνονται από μένα στο τραίνο. Το ακούω στις πανικόβλητες φωνές σε ραδιοφωνικές εκπομπές. Το νοιώθω στη δική μου καρδιά και στο νου μου. Ο Lewis επισημαίνει ότι ένας πόλεμος μας απειλεί με θάνατο και πόνο, και κανένας Χριστιανός δεν πρέπει να μένει στωικά αδιάφορος σ’ αυτά. Αλλά τότε τονίζει το λογικά ευνόητο, κάτι όμως που για τους περισσότερους από μας είναι συναισθηματικά απόμακρο:

«Πώς επηρεάζει ο πόλεμος τον θάνατο; Σίγουρα δεν τον κάνει πιο συχνό. Το 100% από μας πεθαίνει, και το ποσοστό δεν μπορεί να αυξηθεί. Μερικοί πεθαίνουν πιο νωρίς, αλλά δεν νομίζω πως αυτό είναι που φοβόμαστε...Κι όμως ο πόλεμος κάτι κάνει στο θάνατο. Μας αναγκάζει να τον θυμόμαστε. Ο μόνος λόγος που ο καρκίνος σε ηλικία 60 χρονών ή η παράλυση στα 75 δεν μας στενοχωρούν είναι ότι τα ξεχνάμε. Ο πόλεμος κάνει το θάνατο πραγματικότητα για μας, πράγμα που θα θεωρείτο ευλογία για τους περισσότερους ευσεβείς Χριστιανούς του παρελθόντος. Πίστευαν ότι ήταν καλό για μας πάντα να θυμόμαστε ότι είμαστε θνητοί. Tείνω να πιστέψω ότι ήταν σοφοί».

Βρισκόμαστε σε πόλεμο. Η Εκκλησία πάντα διεξάγει πόλεμο – εναντίον της αμαρτίας, του πόνου και του Σατανά. Αυτή η συγκεκριμένη μάχη είναι συγχρόνως δοκιμασία της πίστης μας και ευκαιρία να τη ζούμε και να την εξαγγέλλουμε. Ω Εκκλησία, σήκω και φόρεσε την πανοπλία σου...

David Robertson