22 Φεβρουαρίου 1821: Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ξεκινά την Ελληνική Επανάσταση

 

Η διάβαση του ποταμού Προύθου στη Μολδαβία από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη,
 του Peter von Hess, Μόναχο, 1852.

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης παίρνει την οριστική απόφαση, η επανάσταση των Ελλήνων να ξεκινήσει από τις παραδουνάβιες ηγεμονίες της Μολβαβίας και της Βλαχίας, που βρίσκονται υπό οθωμανική κτήση.

Στις 22 Φεβρουαρίου του 1821, ο κύβος για την έναρξη της ελληνικής επανάστασης ρίπτεται.

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, φορώντας τη στολή του Ιερού Λόχου, περνά με την ολιγομελή του συνοδεία τον ποταμό Προύθο, το φυσικό σύνορο μεταξύ της Ρωσίας και των παραδουνάβιων ηγεμονιών της Μολδαβίας και της Βλαχίας. Εισερχόμενος δηλαδή από τη Ρωσία στην υπό οθωμανικής κτήσης Μολδαβία, εισέρχεται ουσιαστικά σε οθωμανικό έδαφος.

"Ο καιρός δεν περιμένει πια. Ο αρχηγός, με τα δυό του αδέρφια, το Γεώργιο και το Νικόλαο, το Μάνο, τον Καντακουζηνό, τον Πολωνό αξιωματικό Γαρνόφσκυ και ολίγους άλλους, διαβαίνουν το απόγευμα της 22 Φεβρουαρίου 1821 τον παγωμένο Προύθο".

Στη Μολδαβία τον υποδέχτηκε η φρουρά του ηγεμόνα Μιχαήλ Σούτσου και τον συνοδεύει ως το Ιάσιο, εκεί δηλαδή που δύο ημέρες αργότερα θα λάβει χώρα η επίσημη, κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης.

Γράφει ο Σπύρος Μελάς στο «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ»: «Η φρουρά ολόκληρη του ηγεμόνα είχε τιμητικά παραταχθή από την όχθη του Προύθου ως το Ιάσιο για να δεχθή τον Υψηλάντη. Και διακόσιοι ιππείς, με τους αξιωματικούς Ορφανό και Θεοδώρου τον συνώδευσαν, νύχτα, ως την πόλι»

Επιστροφή πλέον δεν υπήρχε. Οι παρασκηνιακές προετοιμασίες έδιναν τη θέση τους στις μάχες. Το όραμα και οι αξίες του Αγώνα για την Ελευθερία των Ελλήνων θα έπρεπε να βουτηχτούν στο αίμα και τη λάσπη των πεδίων των μαχών.

Τα βαριά λόγια του Αλέξανδρου Υψηλάντη προς τους στρατιώτες του, μετά το Δραγατσάνι

[τοὺς πόνους γὰρ ἁγαθοὶ τολμῶσι, δειλοὶ δ᾽ εἰσὶν οὐδὲν οὐδαμοῦ 

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ, Ἰφιγένεια ἡ ἐν Ταύροις]

1821. Ἀράδη Ρουμανίας.

Στὸν ἀπόηχο τοῦ δράματος τοῦ Δραγατσανίου, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας ἐκδίδει τὴν τελευταία -συγκλονιστική- διαταγή.

“Στρατιῶται!

Ὄχι, δὲν μολύνω πλέον τὸ ἱερόν, τὸ τίμιον τοῦτο ὄνομα εἰς τὰ ὑποκείμενά σας. Ἄνανδροι ἀγέλαι λαῶν! Αἱ προδοσίαι σας, αἱ ἐπιβουλαὶ σας μὲ βιάζουσι νὰ σᾶς ἀποχωρισθῶ.

Εἰς τὸ ἐξῇς κάθε δεσμὸς μεταξὺ ὑμῶν καὶ ἐμοῦ κόπτεται.

Βαθειὰ μόνον θὰ φέρω εἰς τὴν ψυχὴν μου τὴν ἐντροπὴν ὅτι σᾶς ἐδιοικοῦσα. Ἐπατήσατε τοὺς ὅρκους σας. Ἐπροδώσατε Θεὸν καὶ Πατρίδα. Ἐπροδώσατε καὶ ἐμὲ εἰς τὴν στιγμὴν καθ’ ἦν ἤλπιζα ἢ νὰ νικήσω ἢ νὰ συναποθάνω μαζὺ σας ἐνδόξως.

Σᾶς ἀποχωρίζομαι λοιπὸν!

Τρέξετε εἰς τοὺς Τούρκους, τοὺς μόνους ἀξίους φίλους τῶν φρονημάτων σας. Ἐξέλθετε ἀπὸ τὰ δάση, καταβῆτε ἀπὸ τὰ βουνά, τὰ ἄσυλα τῆς ἀνανδρίας σας. Τρέξατε εἰς τοὺς Τούρκους καὶ καταφιλήσατε τὰς χεῖρας των, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἀκόμη στάζει τὸ ἱερὸν αἷμα τῶν κατασφαγέντων ἀπανθρώπως κορυφαίων τῆς θρησκείας Πατριαρχῶν, ἀρχιερέων καὶ μυρίων ἄλλων ἀθώων ἀδελφῶν σας. Ναί! Τρέξετε, ἀγοράσετε τὴν σκλαβίαν σας μὲ τὴν ζωὴν σας καὶ μὲ τὴν τιμὴν τῶν γυναικῶν καὶ παιδίων σας.

Σεῖς δὲ σκιαὶ τῶν γνησίων Ἑλλήνων καὶ τοῦ Ἱεροῦ Λόχου, ὅσοι προδοθέντες ἐπέσατε θύματα διὰ τὴν εὐδαιμονίαν τῆς Πατρίδος, δεχτῆτε δι’ ἐμοῦ τὰς εὐχαριστήσεις τῶν ὁμογενῶν σας!

Ὀλίγος καιρὸς καὶ στήλη θὰ ἀνεγερθῆ νὰ διαιωνίση τὰ ὀνόματά σας. Μὲ χαρακτῆρες φλογεροὺς εἶναι ἐγκεχαραγμένα εἰς τὰ φίλτρα τῆς καρδίας μου, τὰ ὀνόματα ἐκείνων ὅσοι μέχρι τέλους μ’ ἔδειξαν πίστιν καὶ εἰλικρίνειαν.

Ἡ ἐνθύμησίς των θὰ εἶναι πάντοτε τὸ μόνον δροσιστικὸν ποτὸ τῆς ψυχῆς μου.”

Μετά ἀπό τριάντα ἡμέρες ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης εἰσέρχεται στὸ αὐστριακὸ ἔδαφος. Μὲ διαταγή τοῦ Μέττερνιχ συλλαμβάνεται καὶ φυλακίζεται. Ὁ ἑπόμενος καγκελλάριος τῆς Αὐστρίας τασσόταν ὑπέρ μίας ἰσχυρῆς ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας ἡ ὁποῖα θὰ ἀντιστάθμιζε τὴν Ρωσσία.

Ἀνήμερα τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης καὶ ἐνῶ εἶχε ἤδη συναφθεῖ ἡ τριμερὴς Ἰουλιανή Συνθήκη στὸ Λονδῖνο, ὁ Ἀρχηγός τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας ἐλευθερώνεται. Ὅμως ἦταν ψυχικὰ συντετριμμένος. Σωματικὰ ἐξουθενωμένος. Ἡ ἑξαετὴς αἰχμαλωσία, οἱ κακουχίες καὶ τὸ δηλητήριο τῆς ἑλώδους ἀτμόσφαιρας εἶχαν διὰ παντὸς ὑπονομεύσει τὴν ὑγεία του.

Σὲ ἡλικία 36 ἐτῶν καὶ ἔχοντας προλάβει νὰ δεῖ τὸν συνοδοιπόρο του, Ἰωάννη Καποδίστρια Κυβερνήτη τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας, ὁ Πρίγκηψ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως θὰ ἄφηνε στὰ χέρια τῶν ἀδελφῶν του τὴν τελευταία του πνοή.

“(..)Ὁ αὐτάδελφος ἡμῶν Ἀλέξανδρος, οὗτος ὁ ἀείμνηστος πατήρ ἡμῶν καὶ φίλος, ὡς οὐδείς ἄλλος, ἐν διαστήματι τριῶν λεπτῶν, ἐτελεύτησε καὶ ἀπῆλθεν εἰς τας αἰωνίους μονάς.

Τὸ τέλος ἦτο ἀγγελικότατο ὣς τὰ πάθη του μαρτυρικότατα.

Διὰ προσταγῆς του ἐκρατήσαμεν τὴν καρδίαν του διὰ τὴν Πατρίδαν, τὸ ὁποῖον καὶ ἐκτελέσαμεν ἐν ταυτῷ.”

Τὸ ἡμερολόγιο ἔδειχνε Βιέννη, 31 Ἰανουαρίου 1828.

Φίλτατε Ἀναγνώστη.

Ἡ Ἑλλάς ὀφείλει στὸν Εὐπατρίδη Πρίγκηπα Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη. Ὀφείλουμε στὸν Ἕλληνα ποὺ ἀφιερώθηκε ψυχὴ τε καὶ σώματι στὸν Σκοπό σαρκώνοντας τὴν Εὐγένεια τῆς καταγωγῆς του.

Ἡ ἀνταπόδοση τῶν θυσιῶν ὑπέρ τῆς Ἰδέας παραμένει Χρέος Ἱερό.

Πέρας ἐπιτέλει μὴ ἀποδειλιῶν.

Μὲ Ἀγάπη καὶ Σεβασμό,

Ἰωάννα Γ. Καραγκιούλογλου